08:23 11.02.2025 16+
ХӨНДЕРГЕЙГЕ ХОЛ БӨМБҮҮН БАШКЫЗЫНЫӉ 55 ХАРЛААНЫНГА.
«Базарга-ла шык, эдерге-ле хек» тыва чонувустуӊ анаа эвес чугаалажып чорууру Тываныӊ чараш булуӊу Хөндергей сумузунуӊ төлептиг оглу башкы Ооржак Альберт Николаевичиниӊ 55 харлаанынга тураскааткан хоочуннар аразынга хол бөмбүүнге маргылдаа школаныӊ спортчу залынга бедик деӊнелге болуп эрткен. Маргылдааныӊ байырлыг ажыдыышкынынга сумунуӊ чагырга даргазы Монгуш Мерген Романович сөс ап, мугур хар харлаан тренер башкыга, келген спортчуларга байырны чедиргеш, тускай белээн сөӊнээн.
Чадаана хоорай чагыргазыныӊ даргазы Артыш Андреевич Монгуш бодунуӊ өмүнээзинден база Чөөн-Хемчик кожуун чагыргазыныӊ белээн байырлыг байдалга тывыскан. Хоочун башкы Тимур Опал-оолович кожууннуӊ Төлээлекчилер хуралыныӊ даргазыныӊ хүндүлүг бижиин Альберт Николаевичиге тывыскаш, тускай белээн сөӊнээн. Сумунуӊ хоочун спортчуларыныӊ мурнундан Сат Орлан Бирлей-оолович сөстү ап, ажылынга кызымак башкы хөй чылдар иштинде бичии хол бөмбүкчүлерин кожуун, республика чергелиг маргылдааларга тиилекчилер кылдыр өстүрүп кижизиткенин дыӊнаткаш, хоочун эштери, аныяктар, өөреникчилериниӊ мурнундан материалдыг дуза чедирип турарын илереткен.
Ук маргылдаага киржир дээш 8 шыырак команда келгени өөрүнчүг болган. Ийи бөлүкке хуважыпкаш, хоочун спортчулар бир хүн дургузунда көрүштүг, солун оюннарны чыылган чонга, спортка сонуургалдыгларга көргүскеннер. Бир хүн үргүлчүлээн солун маргылдаа, спортчу демиселге Хөндергейниӊ бир дугаар командазы тиилээш, хүндүлүг бижик, медальдар, 10 мун рубль акша-биле шаӊнатканнар. Ийиги черни Баян-Таланыӊ хоочунарны чаалап ап, хүндүлүг бижик, медальдар, 8 муӊ рубль түӊнүг шаӊналды алганнар, а үшкү черни Хөндергейниӊ ийиги командазы чаалап ап, хүндүлүг бижик, медальдар база 5 муӊ рубль шаӊналга төлептиг болганнар. дөрткү черни бистиӊ кожууннуӊ аалчылары — Алдан-Маадыр суурнуӊ хоочуннары төлептиг болуп, хүндүлүг бижик, 3 муӊ рубль-биле шаӊнатканнар.
Маргылдааныӊ тускай шаӊналдарын төлептиг ойнакчыларга тывыскан. Хөндергейден «Эӊ эки халдакчы» деп шаӊналга Ондар Аян, Алдан-Маадырдан «Эӊ эки камгалакчы» деп атка Куулар Ахмед , Баян-Тала командазыныӊ ойнакчызы Ондар Мерген-оол, «Эӊ эки көдүрүкчү» деп атка төлептиг болуп, хүндүлүг бижиктер, өртектиг белектер-биле шаӊнатканнар. «Төрээн суурум» деп бо хоочуннар аразынга маргылдаага доктаамал киржип турар Чыраа-Бажы, Теве-Хая, Хайыракан командаларын айтып каары артык эвес.Бир онза кылдыр демдеглеп каарывыс таварылга дээрге улуг эвес бичии суурдан үш команда ойнап турары дээрге оларнын өскен төрээн черинге ынаан, бердингенин көргүзүп турары-дыр.
Мугур харлаан башкы 1970 чылдын январь 20-де, Хөндергей сумузунга төрүттүнгеш, чаш, аныяк үелерин эш-өөрү-биле эдержип өскеш, башкы чергежилин чедип ап, төрээн школазынга үр чылдар дургузунда аныяк өскенни күш-культура болгаш спортка хандыкшылдыг кылдыр кижизидип өстүреринге улуг хуузун киирген башкы. Ол өөнүӊ ишти Ульяна Шууракаевна-биле өг-бүле тудуп чурттааш, 10-ажы-төлдү төлептиг кылдыр кижизиткен ада-ие.
Кадык амыдыралды суртаалдап, аныяк-өскенни, хоочуннарны эки талаже углап-баштап турар суму-суурлардан үлегер албайн, боттарыныӊ суларгай, кошкак талазын көргүзүп турар суурларны анаа адап каары чөптүг боор. Оларга Бажын-Алаак, Чадаана хоорай, Шеми, Чыргакы, Хорум-Даг, Элдиг-Хем, Ийме сумуларын хамаарыштырып болур. Бүгү чуртта, республикада кижилерниӊ кадык чаагай амыдыралы дээш айтырыг бирги черде турда, хамаарылгавыс ындыг кошкак болурга болур бе? Хөндергейжилер республикага «Элээр суур» деп мөөрейниӊ тиилекчилери, киржикчизи дээрзин номчукчуларга сагындырары артык эвес.
Тимур ХОВАЛЫГ,
хоочун башкы.
87974
Оставить сообщение: