КЫЗЫЛГА

КЫЗЫЛГА
Тывага бүгү делегейниң дөрткү Сарыг шажын шуулганы август 17-20 хүнеринде болуп эрткен. Оон тырттырган чуруктарымның кезик чамдыызын Силер бүгүдениң кичээнгейинге салдым, өңүктер, төрел чонум. Август 18-те, дүъш чеди турда, найысылалга, Арат шөлүнге өглерге кирип, тыва оюннарны, аңгы-аңгы кожууннарның делгелгелерин сонуургап көрдүм. Ыяштан, даштан, мыйыстан, сөөктен чазаан каасталга-суй-белектерни, кидистен өйүп кылган хептер, бөрттер болгаш өске-даа ажылдарны магададым. Тубтен Шедруб Линг хүрээзинге улуг номналдарга, үш Ыдык эртинелерге, хөй-хөй бурган сагыызыннарга чалбарып тейлээшкинни кылдым. Хүрээ девискээринде келген чонга Улуг хүрээниң артыы талазында суй-белектер, аъш-чем, суксун, суггат садыглары, арыгланыр черлер дээш таарымчалыг байдалдарны тургусканынга таарзындым. Ниитизи-биле найысылалдың кудумчулары арыг-силиг, көрүштүг, чараштыр чаартынган-дыр. Чонувустуң сүлде сүзүү, хей-аъды бедээн, өгбелеривистиң өндүр төөгүзү байлак, чер чурттувус езу-чаңчылдары эгээртинмес деп чоргаарланган сеткилимни каш сөс-биле илередиптер болумза, ында хензиг-даа хөөредиг чок боор деп санай-дыр мен ,
ЧАДААНАГА
Август 20. Чадаананың Үстүү хүрээзиниң девискээри. Ада өгбелерниң эрткен чүс чылдың эгезинде туткан, политиктиг шаажылалдар чылдарында үрегдеттинип, тоймаглаттынган турган.
Айыраң-каас кеттинген даңгына кыстар, авалар, хөй-ниитичилер аалчыларны ак-көк кадактарлыг уткуп алдылар. Чадаананың Үстүү хүрээзиниң ыдыктыг ханаларының баарынга мөгейиглиг чалбарып эртип, ыдыктыг хүрээвистиң төөгүзүн сонуургавышаан, хүн аайы-биле хүрээни сүзүглел-биле долганып турлар.
Сарыг шажынның езулалары-биле кылдынган ыдык тураскаалдарывыс - сес субурганнарның баарында Чөөн-Хемчик кожууннуң бүгү уран чүүл ажылдакчылары, чараш кыстар мөөрейлериниң тиилекчилери, театр ажылдакчылары оолдар, кыстарым "Омаам, сүзүүм, ыдыым — Алдыы, Үстүү хүрээлерим" уран көргүзүгнү эрткен төөгүвүстүң барымдааларынга даянып тургускаш, чонувуска, делегейниң аңгы-аңгы булуңнарындан келген аалчыларывыска бараалгатканнар.
2012 чылдан бээр бүгү чоннуң күжү-биле Чадаананың Үстүү хүрээзинге чаа дуганны тудуп, ажыглалга киирген. Муң Буддаларны чалараткан ыдыктыг хүрээге 2026 чылдың август 20-де делегейниң аңгы-аңгы булуңнарындан аалчылар Тываның, Чөөн-Хемчик кожууннуң сарыг шажынчылары-биле хураап номчааннар. Бүгү делегей чергелиг IY сарыг шажын шуулганынга белеткелдерни Чөөн-Хемчикке бедик деңнелге чоруткан.