14:17 09.08.2023 16+
ДАШТАРНЫ АҢГЫ-АҢГЫ КОЖУУННАРДАН ЭККЕЛГЕН Вячеслав МОНГУШ, “Чаа орук” солуннуң кол редактору Бөгүн август 8-те, Тываның база бир улуг кожууну - Чөөн-Хемчиктиң барыын талазында Барыын-Хемчик, Бай-Тайга, Өвүр, Сүт-Хөл кожууннарже баар чазаглыг орук белдиринде алдан маадыр өгбелерге тураскаалды кылып турар. Олег Доржулдаевич Сарыгларга удурткан Чөөн-Хемчик кожуун чагыргазында ажылдап турар оолдар сай-даштары, элезин болгаш довуракты дескилеп, бүгү-ле болдунар ажылдарны кылып эгелээннер. Чөөн-Хемчиктиң Баштыңы Яков Монгуш, кожуун чагыргазының даргазы Чойган Монгуш, оралакчызы Адыгжы Монгуш олар-биле кады барып, ында ажылдың байдалын сонуургап көрдүвүс. Хоорай талазындан бедикче үнер чадага даштар чыыр, чаагайжыдылга ажылдарын кылып чорудар ажылдарны боттандыра берген. 2021 чылдың декабрь 2-де, Хандагайты углаар оруктуң оң талазында тураскаалды 1990 чылдарда Чөөн-Хемчик кожууннуң чагыргазы, чону кылдырткан. Тыва Арат Республиканың 100 чылдаан байырлалының массалыг хемчеглери-биле чергелештир Чадаанада Алдан-Маадыр өгбелерге тураскаалдың чаарткан, будаан хевирин, тускай самбыраны ажыткан. Сүт-Хөл, Чөөн-Хемчик кожуун чагыргаларының амгы удуртукчулары Кызылдан чалаткан аалчылар 1990 чылдарда Чөөн-Хемчик кожуун чагыргазының даргазы турган Макар Бавукович Донгак, билдингир күрүне ажылдакчызы Дандар-оол Көк-Хунаевич Ооржак, Тываның Камбы-Ламазы, лама башкылар ажыдып, байырлыг хемчегге киришкеннер. Удаваанда Алдан-Маадыр сумузунга араттарның удуртукчузу Самбажыкка тураскаалды ажытканын сагындыраал. .. Бедигээште даштардан тураскаал кылыр черни бо чылдың чазын Тываның барыын талакы кожууннарының чагыргаларының даргалары-биле дугурушкаш, архитектор Михаил Киим-оолович Кууларның сүмелээни-биле орук белдиринде бедикке салып кылырын шиитпирлээн турган. Тураскаал комплекизинге салыр даштарны Сүт-Хөл кожууннуң девискээринде Алдан-Маадырдан, Чөөн-Хемчиктиң Хөндергейден, Чыргакы, Шемиден болгаш Чаа-Хөл кожууннуң девискээринден сөөртүп эккелген. Өгбелерге тураскаал кылыры-биле Самбажык болгаш Дажыма хүндүнүң салгалдары, төрелдери материалдыг болгаш моральдыг дузаны чедиргеннер. Ынчангаш эрткен чылгы архивимден болгаш бо хүн тырттырган чуруктарны Силерниң кичээнгейиңерге бараалгаттым, хүндүлүг номчукчулар! Вячеслав Монгуш
81489