Вячеслав Монгуш

Вячеслав Монгуш

апрель 25, 2024 ч, 19:01

Чоон-Хемчик кожууннуң Теве-Хая ортумак школазынга республика чергелиг " Теве-Хая Тываның көдээ ажыл-агый эртемнериниң кавайы" деп конференция үш дугаар чыл эрткен. Тываның көдээ ажыл-агыйының дуржулга станциязы 1934 чылда Теве-Хаяга ундезилеттинип тургустунганда, ССРЭ-ниң бүгү булуннарындан хөй аңгы нацияның чоннары көжүп кээп, тус чернин агаар бойдузунга таарзынып, үнүш-дүжүт өстүрүп, мал ажыл-агыйынга калбак шинчилелдерни кылып турганнар.

Школаның хуралдаар залынга хүн чуруму ёзугаар конференцияның ажыдыышкынны кылганда, Тываның Алдан-Маадыр аттыг национал музейиниң чурт-шинчилел болгаш туризм килдизиниң эргелекчизи, биология эртемнериниң кандидады Лаида Кара-ооловна Монгуш сөс алгаш, Тываның национал музейиниң директору Каадыр-оол Алексеевич Бичелдейниң өмүнээзинден байырны чедиргеш, белек кылдыр төөгүлүг номнарны оон-биле кады бодунуң эртем ажылы бижээн номун белекке сунган. Теве-Хая ортумак школазының оореникчилери самнааннар. Ылаңгыя башкылар коллективи "Теве-Хая" деп чонда нептерээн ыры-биле хөгжүмнүг байырны чедиргеннер.

Тыванын биосферлиг төвүнүң башкарыкчы эртем ажылдакчызы, география эртемнериниң кандидады Трудникова Татьяна Николаевна эрткен чүс чылдың үжен чылдарындан эгелээш, тозан чылдарның сандараашкынынга чедир Теве-Хаяның чонунун ажылгырын чижектер-биле чугаалап тайылбырлаан. ССРЭ-нин Ленин аттыг бүгү Эвилелдиң көдээ ажыл-агый эртемнериниң академиязың, ССРЭ-ниң көдээ ажыл-агый яамызын дамчыштыр ынчан Теве-Хаяның дуржулга ажыл-агыйынга тракторлар, комбайннар, машиналарны чорудуп, дорт эккеп турганын сагынды. Ол ышкаш Тываның Теве-Хаяга турган көдээ ажыл-агыйның дуржулга станциязынга ажылдап чораан эртемденнерни сактып, кызыл-тастың, арбайның аңгы-аңгы сорттарын өстүргеш, тус черге тааржыр кылдыр шинчилелдерни чорудуп турганын чугаалап берген.

Ногаа - чимис остуруп садтын өзүмнерин, тараанын, ылаңгыя кызыл-тастын, арбайнын ангы-ангы сорттарын ундуруп алыры-биле шинчилел, дуржулгаларны кылгаш, тус черге таарыштырып тускайлааш тарып турганын, эртем ажылдарынга даянган кыска илеткелди география эртемнериниң кандидады Ирина Дарымаевна Кара-Сал кылган.

Ол ышкаш биология эртемнериниң кандидады Анета Викторовна Ооржак, химия эртемнериниң кандидады Урана Спартаковна Ооржак, Тыва Республиканың башкарыкчы ботаниги, биология эртемнериниң кандидады Антонина Максимовна Лайдып, билогия эртемнериниң кандидады Клавдия Доржуевна Серен хүндүлүг аалчылар бооп, киришкеш, башкылар, өөреникчилерниң тараа, ногаа, үнүш ажыл-агыйы, азырал дириг амытаннар талазы-биле аңгы-аңгы секцияларга оореникчилерниң илеткелдерин дыңнаааннар. Теве-Хая ортумак школазынга 2024 чылдың апрель 25 те Тываның көдээ-ажыл агыйының дуржулга станициязының тургустунганының 90 чылдаанынга тураскааткан конференцияны директору Орланмаа Обусовна Идам-Сүрүн,өөредилге кижизидилге талазы-биле оралакчызы Шончалай Ивановна Куулар баштаан башкылар коллективи эки, бедик деннелге организастап эрттиргеннер.